آسمان بَرین آفرینش (درآمدی بر نظام زیبایی‌شناسی حکیم سبزواری)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای اندیشه معاصر جامعة المصطفی العالمیة

2 دانشجوی دکترای اندیشه معاصر مسلمین جامعة المصطفی العالمیة

چکیده

پژوهش دربارۀ هستی و چیستی هنر، زیبایی‌شناسی و مسائل مرتبط با آن در فلسفه مطالعه می‌شود. این مسئله، از دیرباز در فلسفه و عرفان اسلامی مورد توجه فیلسوفان و حکیمان مسلمان بوده است. درمیان فلاسفۀ اسلامی، ملاهادی سبزواری از برجستگان این عرصه است؛ بهره‌مندی از استادان نامدار و ذهن فلسفی منسجم، اشراف برحوزه‌های مختلف علوم اسلامی، به‌ویژه حکمت صدرایی، تأثیر برفیلسوفان بعدی، تألیف آثار فاخر و تربیت شاگردانِ شاخص، از اوصاف برجستۀ حکیم سبزواری است. شرح منظومه، از دوران ایشان تاکنون موردتوجه اصحاب فلسفه بوده و جزو متون اصیل آموزشی در منطق و فلسفه به‌شمار می‌رود. با این حال، اما هنوز مبانی، مفاهیم و مسائل زیبا‌یی‌شناختی آثار ایشان، مورد پژوهش قرار نگرفته است. این مقاله با روش تحلیلی-توصیفی و با هدف دستیابی به نظام زیبایی‌شناسی حکیم سبزواری، هنر و زیبایی‌شناسی در آثار وی را بررسیده است. بررسی مجاری دست‌یابی به نظام زیبایی‌شناسی و روش‌شناسی، تبیین مبانی و اصول فلسفی حکمت سبزواری، بیان مؤلفه‌ها و مفاهیم بنیادین نظام زیبایی‌شناختی وی، چگونگی بازتاب مبانی حکمت صدرایی در عرصۀ مسایل هنری، امکان‌ هنرپژوهی برمدار حکمت صدرایی از مجرای خوانش آثار سبزواری و سویه‌های نسبت زیبایی‌شناسی فلسفی با هنر معاصر، از مهم‌‌ترین محورها و یافته‌های این مقاله است.

کلیدواژه‌ها