جُستاری در امامت‌پژوهی تطبیقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکترای فلسفه اسلامی جامعة المصطفی العالمیة

چکیده

شیعه و سنی حاکمان مسلمان و جانشینان پیامبر(ص) را در طول تاریخ با نام و عنوان خاص «امام» یاد کرده است. منابع فراوان رواج این اطلاق را نشان می‌دهد. حال پرسش این است که میان انگاره‌سازی‌ها و برداشت‌های این دو گرایش فکری از مفهوم امامت و دلالت‌های ویژه این عنوان، چه تفاوت‌هایی وجود دارد؟ نوشته‌ی حاضر نشان داده که شیعه و سنی از این عنوان دو برداشت متفاوت دارد، بطوری که می‌توان گفت مفهوم امام در اطلاق دو گروه بیشتر به مشترک لفظی مانند است. از دیدگاه اهل‌سنّت امام کسی است که اداره‌ی امور روزمره جامعه را به عهده دارد. اما از نگاه شیعیان، امام علاوه برمسئولیت سیاسی، مسئولیت‌های گوناگون فرهنگی دارد؛ امام بایستی شریعت را از انحراف حفظ کند و نیز وظیفه دارد جان‌های آماده و مستعد را با هدایت به امر (نوعی هدایت تکوینی) به کمال برساند و فیض و برکت خداوند را -نه تنها به انسان‌ها بلکه- به تمام موجودات برساند. امام از نگاه شیعیان حتی اداره امور روزمره جامعه را مطابق خواست و رضایت خداوند اداره می‌کند، ولی از نگاه اهل‌سنّت این راهبری هر طوری است که ممکن شود.

کلیدواژه‌ها